dinsdag 17 februari 2026

Diamonds op het Leidseplein

In 1992, Veronicagids week 6, lopen Franka en Bars op een snikheet Leidseplein. Het plein wordt verbouwd en is overal opgebroken.
Het duo is op weg naar het strand van Zandvoort en wil met de tram en trein die kant op.
Het verhaal De Vlucht van de Atlantis is begonnen! We zijn in deze Veronicagids aanbeland op pagina 2 van het avontuur.


Een mooie plaat met opnieuw de Stadsschouwburg Amsterdam (op de achtergrond) opgenomen in het verhaal. Okay, tegenwoordig heet het ITA, maar ik blijf nostalgisch.

De tramhaltes staan er nog steeds, 34 jaar later, al is er wel drastisch gemoderniseerd op die plek. Google Maps maakt het visueel:


Bijna vanuit dezelfde hoek genomen, al staat de schouwburg nu in de steigers.
Die modernisering waren ze dus in 1992 ook al mee bezig, waar Franka en Bars via een plank over de opgebroken straat naar de tramhalte moesten lopen. Toen was het nog de straat, nu is het de schouwburg.
De tramhalte zelf is inmiddels ook duidelijk vernieuwd. Deze is langer en heeft nu een digitaal informatiebord met de aankomsttijden van de eerstvolgende trams.

Wat echter bleef is de klok links achter de tramhalte. Aan de overzijde, bij de daar aanwezige en hier niet zichtbare tramhalte vinden we ook nog zo'n klok.
De reclame links van de klok op de tekening is verdwenen in het huidige tijdsbeeld.

Die reclame was er vroeger écht (en zal wellicht ooit weer terugkeren), zo blijkt uit het documentatiemateriaal van Henk. In het dossier van De Vlucht van de Atlantis staat op pagina 18 de foto die is gebruikt voor de tekening:


Marlous poseert achter de tramhalte en onder de lantaarnpaal met klok en reclamebord.
De reclame is zichtbaar van Coster Diamonds (inmiddels Royal Coster Diamonds). Op de tekening zien we echter een andere reclame, die me bekend voorkomt uit die tijd: een geel bord met een grote diamant. Het reclamebord op de foto heeft géén grote diamant en lijkt ook niet geel (al weet je het nooit op een zwart-wit foto).

Dus... ben ik eens teruggegaan in de tijd, op zoek naar zo'n gele reclame.
En ik vond ze uiteindelijk bij de Blauwbrug. De foto is genomen van een filmpje dat op youtube circuleert, maar het reclame bord is vrij duidelijk:


Amstel Diamonds dus! De gele trams zijn eveneens verdwenen uit het straatbeeld.
Henk zal vast nog andere foto's hebben gemaakt van reclameborden en dat vervolgens hier hebben gebruikt. Wie zal het zeggen.

Maar zien jullie ook het foutje op het reclamebord?


Het gaat niet om diamonds, maar om "daimonds".

Ja ja, zoals Johan Cruyff (die meermaals de titel met Ajax vierde op hetzelfde Leidseplein) ooit zei:"Je gaat het pas zien, als je het doorhebt".

dinsdag 10 februari 2026

Klein

Naast Groterdam en Middel komt ook het dorpje Luttel voor in de avonturen van Franka. Het Meesterwerk speelt zich (onder andere) dáár af! Luttel verwijst natuurlijk naar een kleine plaats, een dorp. En de plaatsnaam is afgeleid van het Twentse dorp De Lutte, dus inzoverre klopt dat wel.
Waarbij nog vermeldenswaaardig is dat Henk bij het tekenen van Het Meesterwerk in Twente, in Glanerbrug woonde. Niet ver van De Lutte!

Nu wil het dus echter zo zijn dat Henk ook wel eens een dorpje heeft getekend met de naam Klein. Vrij onbekend werk, maar toch in een forse oplage verschenen.


Deze tekening verscheen op 25 Februari 1978 in het NRC Handelsblad bij het artikel "De kleine burgermeester laat zich niet aan de kant zetten". Voor- en tegenstanders over de al dan niet gewenste gemeentelijke herindeling of opname van kleine gemeenten in grotere.


Het NRC Handelsblad kende rond 1978 een oplage van zo'n 125.000 tot 140.000 exemplaren per dag. Het dorp Klein is dus door vele handen gegaan.

Terug naar het werk van Henk. De tekening is ook opgenomen in het dossier van de luxe uitgave van Het Meesterwerk (pagina 32). Dus ik kende deze wel, maar had altijd gedacht dat het een zwart-wit tekening was. Tot ik deze krantenpagina tegen kwam en me realiseerde dat het verkeersbord een rode rand heeft en de teksten op de protestborden (deels) ook rood zijn: KLEIN IS GROOT ZAT! en GROEI! (waarop de tekst 5000 INWONERS = ARMOE dan weer zwart is).

Velen onder ons moeten diep graven om deze prent te kennen! En weinigen onder ons zullen zich ooit gerealiseerd hebben dat er een steunkleur in het spel is geweest.

Tot slot: ik vind de kerktoren van Klein niet lijken op de kerk van Luttel. De dorpen liggen vast dicht bij elkaar, maar Klein heeft geen gelijkende naamgenoot in de omgeving van Glanerbrug...

woensdag 4 februari 2026

Sindie

De openingsplaat van Mini Story, maar ook van het album Onderwereld:


Franka loopt in Amsterdam vanaf het Leidseplein de hoek om bij de Stadsschouwburg (tegenwoordig het ITA, Internationaal Theater Amsterdam). Ze slaat af naar de Marnixstraat, likkend aan een ijsje. Dat ijsje was waarschijnlijk gekocht bij de Häagen-Dazs winkel op de hoek van Leidseplein en Leidsestraat. Die ijswinkel is daar inmiddels verdwenen. Wie kent Häagen-Dazs tegenwoordig nog behalve van het vriesvak in de supermarkt?
Maar daar gaat dit niet over.

Waar het wel over gaat is wat er daarna gebeurt op deze pagina: Sindie wordt ontvoerd. Of mag ik zeggen "gegijzeld"? Ze wordt "gewoon die Mercedes ingetrokken" lezen we in de gedachten van Franka. Die gijzeling op het Leidseplein voltrok zich dus eind 2008, bij de verschijning van het 8 pagina korte verhaal Mini Story in het speciale exclusieve album Eppo Forever. Dit album verscheen om alle abonnees van Eppo Stripblad te bedanken voor hun steun.

Wat hier nu zo heel bijzonder aan is, zien we rechts op bovenstaande tekening uit het Franka verhaal: het gele licht van de entree van de Apple Store aan het Leidseplein. In Februari 2022 zou hier een echte gijzeling plaatsvinden. Ruim 13 jaar na het fictieve voorval uit het Franka verhaal, wordt het allemaal realiteit.


Die Apple Store werd overigens pas geopend in 2012. Dus op de tekening van Henk zien we wel de entree, maar geen Apple Store!
In 2025 verscheen er een film met de titel iHostage op Netflix over deze gijzeling. Afgelopen week zat ik die film te kijken en moest ik aan Sindie denken: "dat was toch óók daar?", dacht ik. En ja hoor! Wat een toeval.