Diamonds op het Leidseplein

In 1992, Veronicagids week 6, lopen Franka en Bars op een snikheet Leidseplein. Het plein wordt verbouwd en is overal opgebroken.
Het duo is op weg naar het strand van Zandvoort en wil met de tram en trein die kant op.
Het verhaal De Vlucht van de Atlantis is begonnen! We zijn in deze Veronicagids aanbeland op pagina 2 van het avontuur.

Een mooie plaat met opnieuw de Stadsschouwburg Amsterdam (op de achtergrond) opgenomen in het verhaal. Okay, tegenwoordig heet het ITA, maar ik blijf nostalgisch.

De tramhaltes staan er nog steeds, 34 jaar later, al is er wel drastisch gemoderniseerd op die plek. Google Maps maakt het visueel:

Bijna vanuit dezelfde hoek genomen, al staat de schouwburg nu in de steigers.
Die modernisering waren ze dus in 1992 ook al mee bezig, waar Franka en Bars via een plank over de opgebroken straat naar de tramhalte moesten lopen. Toen was het nog de straat, nu is het de schouwburg.
De tramhalte zelf is inmiddels ook duidelijk vernieuwd. Deze is langer en heeft nu een digitaal informatiebord met de aankomsttijden van de eerstvolgende trams.

Wat echter bleef is de klok links achter de tramhalte. Aan de overzijde, bij de daar aanwezige en hier niet zichtbare tramhalte vinden we ook nog zo'n klok.
De reclame links van de klok op de tekening is verdwenen in het huidige tijdsbeeld.

Die reclame was er vroeger écht (en zal wellicht ooit weer terugkeren), zo blijkt uit het documentatiemateriaal van Henk. In het dossier van De Vlucht van de Atlantis staat op pagina 18 de foto die is gebruikt voor de tekening:

Marlous poseert achter de tramhalte en onder de lantaarnpaal met klok en reclamebord.
De reclame is zichtbaar van Coster Diamonds (inmiddels Royal Coster Diamonds). Op de tekening zien we echter een andere reclame, die me bekend voorkomt uit die tijd: een geel bord met een grote diamant. Het reclamebord op de foto heeft géén grote diamant en lijkt ook niet geel (al weet je het nooit op een zwart-wit foto).

Dus... ben ik eens teruggegaan in de tijd, op zoek naar zo'n gele reclame.
En ik vond ze uiteindelijk bij de Blauwbrug. De foto is genomen van een filmpje dat op youtube circuleert, maar het reclame bord is vrij duidelijk:

Amstel Diamonds dus! De gele trams zijn eveneens verdwenen uit het straatbeeld.
Henk zal vast nog andere foto's hebben gemaakt van reclameborden en dat vervolgens hier hebben gebruikt. Wie zal het zeggen.

Maar zien jullie ook het foutje op het reclamebord?

Het gaat niet om diamonds, maar om "daimonds".

Ja ja, zoals Johan Cruyff (die meermaals de titel met Ajax vierde op hetzelfde Leidseplein) ooit zei:"Je gaat het pas zien, als je het doorhebt".

Klein

Naast Groterdam en Middel komt ook het dorpje Luttel voor in de avonturen van Franka. Het Meesterwerk speelt zich (onder andere) dáár af! Luttel verwijst natuurlijk naar een kleine plaats, een dorp. En de plaatsnaam is afgeleid van het Twentse dorp De Lutte, dus inzoverre klopt dat wel.
Waarbij nog vermeldenswaaardig is dat Henk bij het tekenen van Het Meesterwerk in Twente, in Glanerbrug woonde. Niet ver van De Lutte!

Nu wil het dus echter zo zijn dat Henk ook wel eens een dorpje heeft getekend met de naam Klein. Vrij onbekend werk, maar toch in een forse oplage verschenen.

Deze tekening verscheen op 25 Februari 1978 in het NRC Handelsblad bij het artikel "De kleine burgermeester laat zich niet aan de kant zetten". Voor- en tegenstanders over de al dan niet gewenste gemeentelijke herindeling of opname van kleine gemeenten in grotere.

Het NRC Handelsblad kende rond 1978 een oplage van zo'n 125.000 tot 140.000 exemplaren per dag. Het dorp Klein is dus door vele handen gegaan.

Terug naar het werk van Henk. De tekening is ook opgenomen in het dossier van de luxe uitgave van Het Meesterwerk (pagina 32). Dus ik kende deze wel, maar had altijd gedacht dat het een zwart-wit tekening was. Tot ik deze krantenpagina tegen kwam en me realiseerde dat het verkeersbord een rode rand heeft en de teksten op de protestborden (deels) ook rood zijn: KLEIN IS GROOT ZAT! en GROEI! (waarop de tekst 5000 INWONERS = ARMOE dan weer zwart is).

Velen onder ons moeten diep graven om deze prent te kennen! En weinigen onder ons zullen zich ooit gerealiseerd hebben dat er een steunkleur in het spel is geweest.

Tot slot: ik vind de kerktoren van Klein niet lijken op de kerk van Luttel. De dorpen liggen vast dicht bij elkaar, maar Klein heeft geen gelijkende naamgenoot in de omgeving van Glanerbrug...

Sindie

De openingsplaat van Mini Story, maar ook van het album Onderwereld:

Franka loopt in Amsterdam vanaf het Leidseplein de hoek om bij de Stadsschouwburg (tegenwoordig het ITA, Internationaal Theater Amsterdam). Ze slaat af naar de Marnixstraat, likkend aan een ijsje. Dat ijsje was waarschijnlijk gekocht bij de Häagen-Dazs winkel op de hoek van Leidseplein en Leidsestraat. Die ijswinkel is daar inmiddels verdwenen. Wie kent Häagen-Dazs tegenwoordig nog behalve van het vriesvak in de supermarkt?
Maar daar gaat dit niet over.

Waar het wel over gaat is wat er daarna gebeurt op deze pagina: Sindie wordt ontvoerd. Of mag ik zeggen "gegijzeld"? Ze wordt "gewoon die Mercedes ingetrokken" lezen we in de gedachten van Franka. Die gijzeling op het Leidseplein voltrok zich dus eind 2008, bij de verschijning van het 8 pagina korte verhaal Mini Story in het speciale exclusieve album Eppo Forever. Dit album verscheen om alle abonnees van Eppo Stripblad te bedanken voor hun steun.

Wat hier nu zo heel bijzonder aan is, zien we rechts op bovenstaande tekening uit het Franka verhaal: het gele licht van de entree van de Apple Store aan het Leidseplein. In Februari 2022 zou hier een echte gijzeling plaatsvinden. Ruim 13 jaar na het fictieve voorval uit het Franka verhaal, wordt het allemaal realiteit.

Die Apple Store werd overigens pas geopend in 2012. Dus op de tekening van Henk zien we wel de entree, maar geen Apple Store!
In 2025 verscheen er een film met de titel iHostage op Netflix over deze gijzeling. Afgelopen week zat ik die film te kijken en moest ik aan Sindie denken: "dat was toch óók daar?", dacht ik. En ja hoor! Wat een toeval.

Auto's (09)

Franka staat er om bekend zich te omgeven met 'gave' auto's. Maar ook mooie. Fraaie.
Welke auto's gebruikt ze in Album 09 - Moordende Concurrentie? We maken een lijstje en daarna tonen we ze één voor één.

1. De Suzuki Carry Van
2. Renault Estafette
3. Citroën CX
4. Mercedes 300SL
5. NIET de Corvette Stingray, WEL de Renault Espace
6. Pontiac Trans Sport GMT199 (alleen de geheel herziene druk)
7. Mercedes 560SL (alleen oude druk)

De Suziki Carry Van.
Dat bestelbusje was in die tijd niet uit het straatbeeld weg te krijgen!
Franka leent er eentje van de bloemiste Flora-van-de-brug. Op het eerste plaatje (afkomstig uit Tussenspel, speciaal gemaakt om de verhalen aan elkaar te koppelen) zien we dat Franka de sleutel ontvangt van Flora. Op het tweede plaatje (pagina 1 van Moordende Concurrentie) ligt Franka te zonnen naast de Suzuki.
We zien haar dus niet echt rijden in deze auto, maar we weten dat ze er in gereden moet hebben om te komen waar ze in Frankrijk terecht is gekomen: St. Plouc des Ondes.

En als afsluiter een originele, in het geel:

Over naar de Renaul Estafette.
Nog zo'n nostalgische bestelbus. Laura Lava rijdt, al is ze in blinde paniek.

De dames worden achtervolgt door Jean Jacasse, die Laura opdracht geeft naar het apartement van Laura te rijden. Jean weet niet dat Franka ook in de Renault zit.

Opnieuw als afsluiter een originele, in het blauw dit keer:

Dan door naar de Citroën CX, waar hier al eerder uitgebreid bij is stilgestaan.
Net als bij de Suzuki zien we Franka er niet in rijden of gereden worden. We zien haar vooral uitstappen.
Eentje die ik bijna miste was de blik op de auto vanuit het Ritz. Meekijkend over de schouders van Franka bij de wandeling naar de taxi, de Citroën CX.

Op het eerstvolgende plaatje van de eerstvolgende strook stapt Franka alweer uit deze taxi. Later, bij de publicatie van het album, werd deze scène de achterzijde van de softcover.

En de echte:

We zijn op de helft.
De vierde is de Mercedes 300SL Gullwing. De auto waarmee Laura en Franka naar het vliegveld van Nice rijden.
Schitterende auto!

In de "Vijfde geheel herziene druk" uit 2006 zien we deze auto nogmaals. Op de allerlaatste pagina van het album. Laura geeft een feest en Franka en Laura rijden vanaf vliegveld Nice met de Mercedes 300SL Gullwing naar het huis van Laura.
Dit is zeker het benoemen waard, want in de eerste druk van dit verhaal werd Franka nog door een chauffeur naar dit feest gereden. En het was toen een andere auto: de Mercedes 560SL. Deze komt verderop nog langs.

We gaan door naar pagina 32 van het album. En zoals eerder gezegd: NIET de Corvette Stingray, maar WEL de Renault Espace. Franka zou meerijden met Laura in de Corvette, maar de chauffeur van de Renault blesseert zijn voet en Franka neemt de honeurs waar. De vijfde auto in dit verhaal.

Een degelijke gezinsauto in plaats van het prachtige Amerikaanse monster.
Op pagine 35 zien we nogmaals de binnenzijde van de auto, terwijl Franka zich omkleed op weg naar de Crocro club. Kenmerkend zijn de omgedraaide én de als tafel diendene omgeklapte stoel in het interieur van de auto.
Ik heb er zelf in het verleden regelmatig in gereden. De Renault, niet de Corvette.
Wij hadden (maar dit terzijde) destijds een grijze en niet zo'n blauwe als hier:

Waarmee we bij de zesde, maar nog niet de laatste, auto uit het rijtje aankomen.
In de originele druk, op de laatste pagina, is Franka "ineens" bij Laura op de weg bij de rotsen van zuid Frankrijk. In de geheel herziene druk uit 2006, dit keer op de één na laatste pagina, zien we Franka uit een Pontiac Trans Sport springen voor ze Laura in de armen valt.

Klein detail is dat de tekst "TRANS SPORT SE" op de zijkant van de echte auto veel meer rechts van de deurknop begint. Maar buiten dat is zelfs het sleutelgat van het portier op de juiste plaats getekend. Dat is de echte perfectionist in Henk Kuijpers.

En dan dus die zevende auto, die je ook als zesde kunt tellen.

Twee maanden na afloop van het avontuur laat Franka zich door een taxi (of een auto van Laura mét chauffeur!) afzetten bij het feest van Laura. Een lastige, maar ik hou het op een Mercedes 560L, er van uitgaande dat Laura het vervoer heeft geregeld. Ik twijfel, ik mis het derde achterlicht, in het midden en op de achterbak geplaatst. Check maar met het echte exemplaar.

Die Mercedes in het echt? Dat is deze:

Welke versie van het album je dus ook voor je hebt, Franka zien we in zes verschillende auto's. maar als je beide albums samen neemt, zijn het er uiteindelijk toch zeven.
Vanaf nu moet ik dus steeds de herziene druk goed doornemen!